Yeminli maki müşavir, özellikle son zamanlarda çok sık duyulan bir meslek haline geldi. Yeminli mali müşavirler görevlerine başlamadan önce ticaret mahkemesinde yemin ettikleri için bu adı alır. Türkiye’de yeminli mali müşavir ihtiyacı çok eski zamanlardan itibaren var olmuş, hatta 1950 senesinde çağdaş vergi ve mali müşavir gereksinimi doğmuştur. Son zamanlarda da Türkiye’nin ekonomisi bakımından Kâğıthane YMM büyük bir gereksinim haline gelmiştir.
1989 yılında mali müşavirlik ile ilgili birtakım yasalar ortaya çıkmış ve bu durumda çeşitli etkinlikler gerçekleştirilmiştir. 3568 adlı yasa ortaya çıktıktan sonra Maliye Bakanlığı tarafından sadece mali müşavirler değil, aynı zamanda yeminli mali müşavirlerin ihtiyacı oluştu. Böylece kamu işleri özel bir kesim olarak incelenmeye başlandı. Günümüzde de yeminli mali müşavirler kamu ve özel sektörlerde büyük kolaylık sağlamaktadır.
Yeminli Mali Müşavirler Nerelerde Hizmet Veremez?
Yeminli mali müşavirler günümüzde bulunan yasa kapsamında her kesime hizmet sunamaz. Bu yasa kapsamında eşler, 3. Derece akrabalar ve ortak firma kuruluşları ile çalışamaz, bu kişilere hizmet veremez. Bunun beraberinde ticari faaliyet bulundurmayan kuruluşlarda çalışamazlar. İlmi kuruluşlar da bu grup içerisinde yer almaktadır. Özetle kanun içerisinde yer almayan hiçbir meslek grubu ile çalışamazlar.
Yeminli Mali Müşavirlerin Çalıştıkları Kuruluşlar
Yeminli mali müşavirlerin çalışmak zorunda olduğu bir takım kamu kuruluşları bulunuyor. Bunun dışında yeminli mali müşavirler kendi bürolarını açamaz. Kâğıthane yeminli mali müşavirlerin zorunlu olduğu kuruluşlar ise başlıca şu şekildedir.
- Maliye Bakanlığına bağlı personel grupları,
- Uluslararası taşımacılık kurumları,
- Vergi İdari Mahkemeleri,
- SGK,
- Kamu ile bağı bulunan tüm işletmeler ile çalışma zorunluluğu mevcuttur.
Yeminli Müşavirlere Karşı Gereksinim
Yeminli müşavirlerin Kâğıthane KDV iade gibi pek çok görev kolunda yer aldığı bilinmektedir. Günümüzde geçmişten gelen yeminli mali müşavir ihtiyacı ile birlikte duyulan gereksinimde büyük ölçüde artış göstermiştir. 1985 senesinde oluşturulan katma değer vergisi ile birlikte KDV iadeleri ve çeşitli vergi incelemeleri konusunda birtakım yetersizlikler ortaya çıkmıştır. Bu yetersizlik durumu ise finans konusunda sorun ve şikâyetlerin beraberinde gelmesini sağlamıştır.
Yapılması gereken denetimlerin gerçekleşmemesi gibi sorunlar ise kuruluşların sahte belge kullanması ile sonuçlanarak KDV konusunda büyük sıkıntılar doğurmuştur. Bu sorunlar grubu doğrultusunda ise denetim ve inceleme oluşturabilecek kişi ihtiyacı duyulmuştur. Yani özetle bu sorunlar yeminli müşavirlerin ortaya çıkmasına ve Kâğıthane denetim gibi görevlerde bulunmasında etkilidir.
Yeminli Mali Müşavir Mesleği İle Bağdaşan İşler
Yeminli mali müşavirler, mali müşavirler kadar rahat bir görev tanımına sahip değildir. Yapabileceği işler sınırlandırılmıştır. Mevcut yasaya göre bu kişiler;
- Bilirkişilik görevi yapabilirler.
- Anonim şirketler ile komanditer ortaklık yapılabilir.
- Tüketim kooperatifi gibi kuruluşlarda yönetim ve Kâğıthane bağımsız denetim görevlerinde bulunulabilir.
- Kadrolu olmama şartı ile ders verilebilir.
- Seminerlere katılım sağlanabilir.
- Edebi faaliyetlere katılabilir.
- Devamlı olmama şartı ile çeşitli dergi ve gazetede yazı yayınlayabilir.
Yukarı da yer alan görevlerin yapılması bir sorun teşkil etmez.
Yeminli Mali Müşavir Mesleği İle Bağdaşmayan İşler
Yeminli mali müşavirlerin bazı durumları gerçekleştirmesi meslek ile bağdaşamaz. Bunlar;
- Yanında yer alan ekip arkadaşlarına karşı etik davranışlar sergilememesi,
- İçki ve kumara karşı ilgisinin bulunması,
- Sorumluluklarını yerine getirmeme,
- Kâğıthane tam tasdik gibi görevlerin ihlali,
- Görevini kötüye kullanma,
- Yasak kuralları çiğneme,
- Bağımsızlık kurallarını ihlal etmesi,
- Yanıltıcı davranış ve bilgi sunması şeklinde olmaktadır.
Yukarıda yer alan davranışlar yeminli mali müşavirlerin görevleri konusunda kabul edilemeyecek durumlar olmaktadır. Günümüzde bu hususlar dikkatli bir şekilde takip edilmekte olup yeminli mali müşavir olmak isteyenler uzun bir süreçten geçirilmektedir.